Ga dat eerst maar eens met metronoom studeren

Ga dat eerst maar eens met metronoom studeren

November 28, 2017

Ik werd aan haar gekoppeld, had daar niets over te zeggen want zij was één van de vaste repetitoren van mijn vioolleraar. Zij was degene die me begeleidde op de piano in al mijn vioolstukken. 

Boukje Land.

Ze was streng want nam haar vak heel serieus en was daar een vakvrouw in. Ook had ze humor maar dat kwam pas later bij me binnen. Met haar zus Deborah had ze een pianoduo gehad waarover ze zei: ” C&A is goedkoper maar D&B is beter.”

Ik had de opdracht gekregen om de Polonaise Brillante van Wieniawski in te gaan studeren. Een Poolse componist die veel virtuoze muziek voor viool heeft geschreven. Je bent echt aan de beurt met al die loopjes en technieken met je stok. Je studeert je een ongeluk en kunt het dan op een goed moment foutloos spelen.

Je hebt enkele keren les op zo’n stuk en moet het dan met pianobegeleiding gaan spelen om het niet lang daarna op een voorspeelmiddag/avond te laten horen. Allemaal stappen die je moet zetten in het goed leren vertolken van muziek en het worden van een gedegen muzikant. Zeker dat laatste stapje, het voorspelen voor anderen is een bijzonder leerproces. Je geen foute noot kunnen veroorloven is één, maar onder je kunnen spelen is zo moeilijk te accepteren voor jezelf maar dat is wat zenuwen voor een effect op je kunnen hebben. Dit is echt een stukje presteren onder hoogspanning, ik mag wel zeggen, de hoogste spanning. Je wilt laten horen wat je waard bent en bent daarin in competitie met je eigen perfectionisme.

Ik maakte een afspraak met Boukje die altijd voor mij “mevrouw Land” is geweest en gebleven. Ook wel zo makkelijk als je zo’n 30 jaar in leeftijd scheelt.

Ze was erg ontevreden met hoe ik dat stuk speelde. “Al dat zogenaamde ‘vrije’ spelen wat jullie allemaal maar doen. Ga dat eerst maar eens met metronoom spelen. Vrijheden mag je je binnen de maat veroorloven, niet over de maatstreep heen. Dat heet onritmisch!”

Ik schaamde me rot want had wel in de gaten dat ik maar wat stond aan te modderen.

“Ik ga je precies vertellen hoe je dat moet doen, met metronoom studeren. Je kijkt wat er staat aangegeven als tempo en begint daar dan flink wat stappen in tempo onder met studeren en het netjes ritmisch te krijgen. Als dat lukt ga je een streepje hoger. Dit voer je op tot je op tempo bent. En nu komt het, je moet reserve inbouwen dus je gaat door tot je het behoorlijk boven tempo kunt spelen. Dat moet je 3x foutloos achter elkaar kunnen doen. Als je dat kunt, dan weet je dat er onder spanning genoeg van het stuk overblijft.”

De metronoom, genadeloze studiegenoot in het ritmisch spelen.

Een duidelijke aanwijzing en ik ging er mee aan de slag thuis. 

Het is niet een heel erg plezierige manier om te studeren met een metronoom aan. Het ding doet niet anders dan het produceren van een regelmatige tik die maar door en door gaat. Het dwingt en dat is ook de bedoeling en dat werkt!

Vroeger had je van die mechanische metronooms. Een pyramidevormig apparaat met een pendule waar een schuifje op zit. Dat schuifje bepaalt met het hoger of lager plaatsen ervan of het tempo langzamer of sneller gaat. Je moet zo’n apparaat opdraaien, net als de vroegere horloge’s en ook voor dit apparaat geldt dat als hij bijna is afgedraaid hij langzamer en onregelmatig gaat lopen. Een grappig geluid voor iets wat vooral bedoeld is heel regelmatig te zijn. Tegenwoordig is het gewoon een app maar ja dat bestond toen nog niet. Wel was er een elektrische variant die ook praktisch was.

Ze viel bijna van haar stoel van verbazing af. “Je hebt het echt met metronoom gestudeerd! Je bent de eerste die dit advies heeft opgevolgd in al mijn jaren die ik aan dit conservatorium lesgeef.”

“Ja maar dat moest toch van u?”

“Zeker, maar nog niemand heeft dat advies ooit opgevolgd! Het is er enorm van opgeknapt en nu gaan we ons met de muziek bezig houden.”

Hierna speelde ze het stuk boven tempo om ook nog even te controleren of ik dat ook had gedaan en keek me hier glimlachend bij aan na afloop toen ik ook hier goed doorheen kwam.

“Goedzo!” en dat was het.

“Speel wat er staat en als je dan een foute noot speelt, speel dan in ieder geval de juiste dynamiek, anders doe je dat ook nog fout!”, was ook zo’n opmerking van haar. 

Veel, heel veel geleerd van deze markante dame.